تجربیات و نوآوری‌های ترکیه در زیست بوم فضای مجازی

تجربیات و نوآوری‌های کشور ترکیه در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی در بخش های دولت الکترونیک و خدمات عمومی دیجیتال؛ نوآوری در خدمات مخابرات و اینترنت؛ کاربردهای هوش مصنوعی؛ ابتکارهای شهر هوشمند؛ و قابلیت‌ها و چالش‌های امنیت سایبری بررسی شد.

دولت الکترونیک و خدمات عمومی دیجیتال

ترکیه پیشرفت‌های چشمگیری در توسعه دولت الکترونیک داشته است و درگاه دولت الکترونیک(government gateway (e-Devlet))، به عنوان پلتفرم اصلی برای خدمات عمومی دیجیتالی عمل می‌کند. این پلتفرم دسترسی متمرکز به صدها سرویس دولتی از چندین سازمان را فراهم می‌کند و به شهروندان امکان می‌دهد از طریق یک رابط دیجیتالی واحد به خدماتی از جمله اسناد ثبت احوال، اظهارنامه‌های مالیاتی، اطلاعات تأمین اجتماعی، سوابق بهداشتی، خدمات آموزشی و تعاملات متعدد دیگر دولتی دسترسی داشته باشند. سیستم دولت الکترونیک از یک زیرساخت هویت ملی دیجیتال استفاده می‌کند که امکان احراز هویت ایمن و امضای دیجیتالی را فراهم می‌کند. شهروندان می‌توانند از طریق رابط‌های وب، برنامه‌های تلفن همراه و کیوسک‌های خدمات خودکار مستقر در اماکن عمومی به خدمات دسترسی داشته باشند. این پلتفرم به نرخ پذیرش بالایی دست یافته است و میلیون‌ها شهروند به طور مرتب به خدمات به صورت دیجیتالی دسترسی دارند، که نیاز به بازدید فیزیکی از ادارات دولتی را کاهش می‌دهد و کارایی اداری را بهبود می‌بخشد.

خدمات عمومی دیجیتال(Digital public services)، به حوزه‌های تخصصی از جمله سیستم‌های بهداشت الکترونیکی گسترش یافته‌ است و امکان ایجاد پرونده‌های الکترونیکی سلامت، قابلیت‌های پزشکی از راه دور و سیستم‌های نسخه‌نویسی الکترونیکی را فراهم می‌کنند؛ پلتفرم‌های عدالت الکترونیکی که امکان پیگیری پرونده آنلاین، ارسال اسناد؛ سیستم‌های تدارکات الکترونیکی برای فرآیندهای خرید و قرارداد دولتی و برخی از مراحل قانونی را فراهم می‌کنند.

نوآوری در خدمات مخابرات و اینترنت

اپراتورهای مخابراتی ترکیه، نوآوری در توسعه خدمات و فناوری‌های شبکه را به نمایش گذاشته‌اند. ترک‌سل، وودافون ترکیه و ترک تلکام فناوری‌های پیشرفته شبکه از جمله شبکه‌های استاندارد پهن باند بی‌سیم پیشرفته(LTE-Advanced) و 5G را مستقر کرده‌اند و تکنیک‌های نوآورانه استفاده از طیف و معماری‌های شبکه را برای به حداکثر رساندن ظرفیت و پوشش به کار گرفته‌اند. دسترسی بی‌سیم و از راه دور با استفاده از فناوری‌های استاندارد پهن باند بی‌سیم و 5G جایگزین‌های پهن باند را در مناطقی که استقرار فیبر با موانع اقتصادی یا جغرافیایی روبرو است را فراهم می‌کند. خدمات پهن باند ماهواره‌ای گزینه‌هایی برای مکان‌های دورافتاده در ترکیه است. اپراتورهای مخابراتی در ترکیه، زیست بوم خدمات دیجیتالی را توسعه داده‌اند که فراتر از اتصال اینترنتی سابق گسترش یافته و محتوای دیجیتال، خدمات ابری، پلتفرم‌های اینترنت اشیا و سیستم‌های پرداخت دیجیتالی را ارائه می کند. این خدمات دیجیتالی یکپارچه منعکس کننده تکامل خدمات دیجیتالی در ترکیه از ارائه دهندگان اتصالات اینترنتی به شرکت‌های جامع خدمات دیجیتالی است.

کاربردهای هوش مصنوعی

سازمان‌های ترکیه کاربردهای قابل توجهی از هوش مصنوعی را در بخش های مختلف صنعتی، بهداشتی، مالی، تحقیقاتی، بیمارستانی و غیره پیاده‌سازی کرده‌اند و پتانسیل این فناوری نوظهور را در بخش‌های مختلف نشان می‌دهند. در مراقبت‌های بهداشتی، سیستم‌های هوش مصنوعی به رادیولوژیست‌ها در تجزیه و تحلیل تصاویر پزشکی کمک می‌کنند و دقت و کارایی تشخیصی را بهبود می‌بخشند. بیمارستان‌ها از هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی فرایند های کاری برای بیمار، کاهش زمان انتظار و بهبود استفاده از منابع استفاده می‌کنند. موسسات تحقیقاتی از هوش مصنوعی در کشف دارو و تحقیقات اپیدمیولوژیک استفاده می‌کنند. موسسات مالی سیستم‌های هوش مصنوعی پیچیده‌ای را برای تشخیص تقلب مستقر کردند تا الگوهای تراکنش را در زمان واقعی تجزیه و تحلیل کرده و فعالیت‌های مشکوک را شناسایی کنند. چت‌بات‌های خدمات مشتری به سوالات معمول رسیدگی می‌کنند، زمان پاسخگویی را بهبود می‌بخشند و عوامل انسانی را برای مسائل پیچیده آزاد می‌کنند.

سیستم‌های ارزیابی ریسک اعتباری از مدل‌های یادگیری ماشین استفاده می‌کنند که منابع داده‌های متنوعی را برای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر در زمینه وام‌دهی در خود جای می‌دهند. در کشاورزی، کاربردهای هوش مصنوعی از کشاورزی دقیق از طریق تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، داده‌های آب و هوا و شرایط خاک برای بهینه‌سازی آبیاری، کوددهی و مدیریت آفات پشتیبانی می‌کنند. استارت‌آپ‌های فناوری کشاورزی راه‌حل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را توسعه می‌دهند که به کشاورزان کمک می‌کند تا ضمن کاهش مصرف منابع و اثرات زیست‌محیطی، عملکرد خود را بهبود بخشند. شرکت‌های خرده‌فروشی و تجارت الکترونیکی، موتورهای توصیه‌گر هوش مصنوعی را پیاده‌سازی می‌کنند تا تجربیات خرید را بر اساس تجزیه و تحلیل رفتار مشتری شخصی‌سازی کند. الگوریتم‌های قیمت‌گذاری پویا، راهبردهای قیمت‌گذاری را در زمان واقعی بر اساس تقاضا، رقابت و سطوح موجودی بهینه می‌کنند. سیستم‌های بینایی کامپیوتری نوآوری‌های خودکارسازی پرداخت و مدیریت موجودی را ممکن می‌سازند.

ابتکارهای شهر هوشمند

شهرهای ترکیه، به ویژه استانبول، آنکارا و ازمیر، ابتکارهای شهر هوشمند را با استفاده از فناوری‌های دیجیتال برای بهبود خدمات شهری، کارایی زیرساخت‌ها و کیفیت زندگی آغاز کرده‌اند. سیستم‌های حمل و نقل هوشمند از حسگرها، دوربین‌ها و تجزیه و تحلیل داده‌ها برای نظارت بر جریان ترافیک، بهینه‌سازی زمان‌بندی، سیگنال‌ها و ارائه اطلاعات بی‌درنگ به شهروندان از طریق برنامه‌های تلفن همراه استفاده می‌کنند. سیستم‌های جمع‌آوری خودکار کرایه، دسترسی به حمل و نقل عمومی را تسهیل می‌کنند. فناوری‌های شبکه هوشمند، شبکه‌های توزیع برق را مدرن می‌کنند و مدیریت کارآمدتر انرژی، ادغام منابع انرژی تجدیدپذیر و افزایش قابلیت اطمینان را امکان‌پذیر می‌سازند. سیستم‌های مدیریت هوشمند آب، نشت‌های آبی را شناسایی، توزیع را بهینه و برکیفیت آب نظارت می‌کنند. شهرها شبکه‌های حسگر اینترنت اشیا را برای نظارت بر کیفیت هوا، سطح سر و صدا و شرایط زیست محیطی مستقر می‌کنند و داده‌هایی را ارائه می‌دهند که به برنامه‌ریزی شهری و تصمیمات مدیریت زیست محیطی آگاهی رسانی کنند. سیستم‌های مدیریت هوشمند، زباله، مسیرها و برنامه‌های جمع‌آوری را بر اساس سطح واقعی زباله در ظروف بهینه می‌کنند. پلتفرم‌های دیجیتالی تعامل شهروندان با دولت محلی را افزایش می‌دهند و درخواست‌های خدمات آنلاین، ارسال شکایات، بودجه‌بندی مشارکتی و سازوکارهای بازخورد را امکان‌پذیر می‌سازند تا پاسخگویی و شفافیت دولت را بهبود بخشند.

قابلیت‌ها و چالش‌های امنیت سایبری

ترکیه قابلیت‌های امنیت سایبری را برای مقابله با تهدیدهای در حال تحول علیه سیستم‌های دولتی، زیرساخت‌های حیاتی و شبکه‌های بخش خصوصی توسعه داده است. تیم واکنش اضطراری رایانه‌ای دولت(Government Computer Emergency Response Team (TR-CERT))، واکنش به حوادث ملی را هماهنگ می‌کند و اطلاعات تهدید، آسیب‌پذیری و پشتیبانی رابه سازمان‌هایی ارائه می کند که با حوادث سایبری مواجه هستند. این گروه با گروه واکنش اضطراری رایانه ای جوامع بین‌المللی(Computer Emergency Response Team(CERT)) همکاری می‌کند و اطلاعات تهدیدرابه اشتراک می‌گذارند و پاسخ‌ها را با تهدیدهای فراملی هماهنگ می‌کنند.

بخش‌های زیرساخت حیاتی، از جمله انرژی، مخابرات، امور مالی و حمل و نقل، اقدامات امنیت سایبری را برای محافظت از سیستم‌های عملیاتی در برابر حملات سایبری اجرا می‌کنند. الزامات نظارتی، استانداردهای امنیت سایبری، گزارش‌دهی حوادث و اقدامات انعطاف‌پذیری را برای اپراتورهای زیرساخت حیاتی الزامی می‌کند.

چالش‌های امنیت سایبری شامل تهدیدهای مداوم پیچیده است که دولت، ارتش و سازمان‌های استراتژیک بخش خصوصی را هدف قرار می‌دهند. حملات باج‌افزاری که بر مشاغل و مؤسسات تأثیر می‌گذارند؛ حملات مهندسی اجتماعی و فیشینگ که از آسیب‌پذیری‌های انسانی سوء استفاده می‌کنند؛ و جرایم سایبری شامل کلاهبرداری مالی، نقض داده‌ها و سوء استفاده آنلاین است. محدودیت‌های منابع، شکاف‌های مهارتی و تهدید های به سرعت در حال تحول، چالش‌های مستمری را برای دولت ها فراهم می کند که نیازمند انطباق و سرمایه‌گذاری مداوم در این زمینه است.

نیز نگاه کنید به

تجارب و نوآوری های قطر در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی؛ تجارب و نوآوری های کویت در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی؛ تجارب و نوآوری‌های عربستان سعودی در زیست بوم فضای مجازی؛ تجربیات و نوآوری‌های سوریه در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی؛ تجربیات و نوآوری‌های عمان در زیست بوم فضای مجازی؛ تجربیات و نوآوری‌های یمن در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی؛ تجارب و نوآوری های بحرین در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی

نویسنده مقاله

میترا صمیعی

دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علامه طباطبائی