ضریب نفوذ اینترنت، تلفن‌های هوشمند و پهنای باند در یمن

ضریب نفوذ اینترنت، تلفن‌های هوشمند و پهنای باند در کشور یمن شامل دو بخش نفوذ اینترنت؛ نفوذ تلفن‌های هوشمند؛ و پهنای باند اینترنت خانگی بررسی شده است که در ذیل شرح داده شده است:

نفوذ اینترنت در یمن

یمن یکی از پایین‌ترین ضریب نفوذ اینترنت در سطح جهان را دارد.این وضعیت حاصل اثرات ترکیبی بی‌ثباتی سیاسی، محدودیت‌های اقتصادی و محدودیت‌های زیرساختی است. تا ژانویه 2024، نفوذ اینترنت 17/7درصد از کل جمعیت یمن بود که تقریباً 6/16 میلیون کاربر از 34/83 میلیون نفر جمعیت یمن را شامل می‌شد. این رقم نشان‌دهنده رشد متوسط 2/2 درصدی (134000 کاربر) از سال 2023 است، با این حال شکاف دیجیتالی یمن همچنان یکی از شدیدترین شکاف‌های دیجیتالی در خاورمیانه است و بیش از 80 درصد از جمعیت یمن به اینترنت دسترسی ندارند.

مقرون‌به‌صرفه نبودن دسترسی به اینترنت، به‌طور چشمگیری مانع از پذیرش و استفاده ازاینترنت در بین مردم می‌شود. یمن گران‌ترین اینترنت را در سطح جهان بر اساس هزینه به ازای سرعت دارد، به طوری که طبق تخمین سامانه دیتاریپورتال، هزینه دستزسی به اینترنت، 3768 دلار در هر مگابیت بر ثانیه است.  بسته‌های پهنای باند ثابت  نیز تقریباً 2466 دلار در ماه هزینه دارند - 30 برابر میانگین درآمد ماهانه هر نفر - که دسترسی به اینترنت را از نظر مالی برای اکثریت قریب به اتفاق شهروندان غیرممکن می سازد. هزینه‌های ارتباطات سیار نیز کاربران را تحت فشار قرار می‌دهد، به طوری که مصرف‌کنندگان 10/82 درصد از درآمد خود را صرف خدمات تلفن همراه می‌کنند، در حالی که میانگین جهانی 7/3 درصد است.

نابرابری‌های جغرافیایی، شکاف دیجیتالی را تشدید می‌کند. دسترسی به اینترنت به شدت در مراکز شهری مانند صنعا، عدن و تعز(Taiz) متمرکز است، در حالی که مناطق روستایی که بیش از ۶۰ درصد جمعیت را در خود جای داده‌اند، به دلیل کمبود زیرساخت‌ها، کمبود برق و نگرانی‌های امنیتی با شکاف‌های ارتباطی قابل توجهی مواجه هستند. نابرابری‌های جنسیتی نیز همچنان در یمن وجود دارد و عوامل اجتماعی و اقتصادی ، به ویژه در مناطق روستایی، دسترسی دیجیتالی زنان را محدود می‌کند.

نفوذ تلفن‌های هوشمند

دستگاه‌های تلفن همراه به عنوان وسیله اصلی دسترسی به اینترنت در یمن عمل می‌کنند. در اوایل سال 2024، تقریباً 20/83 میلیون اتصال تلفن همراه فعال در یمن وجود داشت که معادل 59/8 درصد از جمعیت یمن است. تعداد مشترکین تلفن همراه در سال 2022 به 17/8 میلیون نفر رسید و نفوذ تلفن همراه با وجود مشکلات اقتصادی به طور پیوسته افزایش یافت.

استفاده از تلفن‌های هوشمند رشد چشمگیری داشته است، به طوری که مالکیت تلفن‌های هوشمند با ۱۸ درصد افزایش به 9/2 میلیون کاربر در سال ۲۰۲۴ رسیده است. دستگاه‌های موبایل اندرویدی با ۹۸ درصد سهم بازار، بر بازار یمن تسلط دارند که نشان‌دهنده پایین‌بودن سرانه تولید ناخالص ملی یمن در منطقه خاورمیانه است و حداقل استفاده مردم یمن از دستگاه های تلفن همراه آیفون است. تلفن‌های هوشمند دست دوم، به‌ویژه آیفون‌های وارداتی از بازار ایالات متحده امریکا، از سال ۲۰۱۵ به طور فزاینده‌ای با قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه در دسترس مردم یمن قرارگرفته‌اند و دسترسی به تلفن‌های هوشمند را در بین اقشار مختلف اجتماعی-اقتصادی گسترش داده است.

در سال ۲۰۲۴، ضریب نفوذ شبکه 4G به 56/70 درصد رسید، در حالی که 17/57 میلیون نفر به اتصالات استاندارد منسوخ شده 3G یا فناوری‌های با سرعت های پایین متکی بودند. تا سال ۲۰۲۳، هیچ زیرساخت 5G در یمن وجود نداشت. اتصال محدود پهنای باند اینترنت، استفاده کامل از قابلیت‌های تلفن‌های هوشمند را محدود می‌کند، به طوری که تنها ۱۷ درصد از دستگاه‌های تلفن همراه در یمن دارای اتصالات پهنای باند 3G-5G هستند.

پهنای باند اینترنت خانگی

اینترنت ثابت پهن‌باند در یمن همچنان به‌شدت توسعه‌نیافته است. تقریباً 18 درصد از ساکنان یمن به اینترنت دسترسی دارند و تنها 1درصد از مردم یمن از اتصالات پرسرعت با سرعت بیش از ۲۵۶ کیلوبیت در ثانیه برخوردار هستند. میانگین سرعت اتصال اینترنت ثابت 5/95  مگابیت بر ثانیه، یمن را به طور قابل توجهی پایین‌تر از استانداردهای جهانی قرارداده است.

کنترل انحصاری زیرساخت‌های اینترنتی توسط نهادهای همسو با دولت، شفافیت و پاسخگویی در ارائه خدمات را محدود کرده است. شرکت مخابرات عمومی(The Public Telecommunications Corporation) از طریق شرکت تابعه خود،  تله یمن(TeleYemen)، کنترل انحصاری بر مخابرات بین‌المللی را حفظ می‌کند، در حالی که یمن‌نت و عدن‌نت خدمات اینترنت داخلی را کنترل و مدیریت می کنند. این تمرکز کنترل، همراه با عدم وجود پویایی بازار رقابتی،منجر به بالارفتن هزینه‌های اتصال به اینترنت و محدودیت کیفیت خدمات شده است.

نیز نگاه کنید به

ضریب نفوذ اینترنت، تلفن هوشمند و پهنای باند اینترنت در عربستان سعودی؛ ضریب نفوذ اینترنت، تلفن هوشمند و پهنای باند در بحرین؛  ضریب نفوذ اینترنت، تلفن هوشمند و پهنای باند در مصر؛ ضریب نفوذ اینترنت، تلفن هوشمند و پهنای باند در کویت؛ نفوذ اینترنت، تلفن هوشمند و پهنای باند اینترنت خانگی در قطر

نویسنده مقاله

میترا صمیعی

دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علامه طباطبائی