آداب و رسوم در اتیوپی: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه ملل
جز (The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
آداب و رسوم :
همانطور که اشاره شد کشور [[اتیوپی]] یکی از قدیمی‌ترین کشورهای آفریقا - با دارا بودن فرهنگ و آداب و رسوم غنی برجای مانده از پیشینیان خود- محسوب می‌شود. بر این اساس می‌توان گفت آداب و رسوم این کشور مجموعه‌ای از ارزش‌ها، هنجارها، باورها، اسطوره‌ها، ادبیات شفاهی، داستان‌های حماسی گونه، قوانین عرفی و‌... است که در گذر زمان نسل به نسل انتقال یافته و علیرغم تاثیرپذیری از فرهنگ‌های غربی همچنان تمامیت خود را حفظ کرده و کلیه مردمان این سرزمین نیز خود را موظف به حفظ این سنت‌ها که بنوعی فرهنگ شفاهی کشور را تشکیل می‌دهد می‌دانند‌. صرفنظر از برخی آداب و رسوم دینی خاص [[اسلام و مسلمانان اتیوپی|مسلمانان]] و [[مسيحيت در اتیوپی|مسیحیان]]؛ مهم ترین سنت‌های عمومی این کشور عبارتند از:


همانطور که اشاره شد کشور [[اتیوپی]] یکي از قدیمي ترین کشورهای آفریقا - با دارا بودن فرهنگ و آداب و رسوم غنی برجای مانده از پیشینیان خود- محسوب مي شود. بر این اساس می توان گفت آداب و رسوم این کشور مجموعه ای از ارزش ها ، هنجارها ، باورها ، اسطوره ها ، ادبیات شفاهي ، داستان های حماسي گونه ، قوانین عرفي و ... است که در گذر زمان نسل به نسل انتقال یافته و علیرغم تاثیرپذیری از فرهنگ هاي غربي همچنان تمامیت خود را حفظ کرده و کلیه مردمان این سرزمین نیز خود را موظف به حفظ این سنت ها که بنوعي فرهنگ شفاهی کشور را تشکیل مي دهد مي دانند .صرفنظر از برخی آداب و رسوم دینی خاص مسلمانان و مسیحیان ؛ مهم ترین سنت هاي عمومي این کشور عبارتند از : 1-5-3-مناسبات قبیلگی:
=== [[مناسبات قبیلگی در اتیوپی|مناسبات قبیلگی]] ===
یکی از سنت‌های مهم مردمان اتیوپی حفظ مناسبات قبیلگی و احترام فوق العاده به هم قبیله‌های خود و حفظ اتحاد و انسجام قومی و قبیلگی است. از این روی معمولا در هنگام بروز مشکلی برای یکی از اعضاء قبیله دیگران به یاری وی شتافته و تا حد امکان تلاش می‌کنند در رفع مشکل وی کوشا باشند. جدای از آن همانطور که اشاره شد کلیه افراد قبیله از دستورات رئیس بزرگ قبیله و روسای زیردست وی اطاعت نموده و سعی می‌کنند از هر اقدامی‌که به وحدت قومی آنها لطمه وارد می‌آورد خودداری نمایند. جالب اینجاست که مناسبات قبیلگی مردمان اتیوپی حتی با بدست آوردن پست‌ها و مقامات عالی نیز تغییری نمی‌یابد و افراد یک قبیله حتی در عالی ترین سطوح [[ساختار سیاسی اتیوپی|سیاسی]] نیز هم قبیلگان خود را پاس داشته و بنا بر موقعیت خود امکاناتی را در اختیار آنها قرار می‌دهند.


یکي از سنت هاي مهم مردمان اتیوپي حفظ مناسبات
=== [[سنت مهمان نوازی در اتیوپی|مهمان نوازی]] ===
احترام به میهمان و گرامیداشت مقام وی از سنت‌های مهم مردمان اتیوپی محسوب می‌شود و تقریبا تمامی [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل و اقوام]] این سرزمین حضور میهمان در منازل خود را نمادی از خیر و برکت دانسته و معتقدند آنان رزق و روزی خانواده‌ها را افزایش می‌دهند. از این روی در هنگام حضور مهمانان صاحبخانه تلاش می‌کند از آنان به نحو احسن پذیرایی نماید. گرامیداشت مهمان از نصایح مهم سالخوردگان به فرزندان محسوب می‌شود و گاه در مواردی افرادی از خویشان و منسوبان سببی و نسبی بدلیل معالجه یا موضوعات کاری بمدت چند روز یا چند هفته در منزل فردی جای می‌گیرند و میزبان با وجود فقر و مسکنت خویش پذیرایی شایانی از آنان به عمل می‌آورد‌. در داستان‌ها و اشعار حماسی قبایل [[قبیله ارومو|ارومو]] ، امهرا و [[قبیله تیگرای|تیگرینیا]] نیز از مهمانان به عنوان افرادی که با خدایان در ارتباط بوده و شر و نحوست را از دامان خانواده‌ها برطرف می‌کنند یاد شده‌است<ref>برگرفته از [http://www.Countriesandtheircultures/Ethiopia/2012 http://www.Countries and their cultures/Ethiopia/2012]</ref>.


قبیلگی و احترام فوق العاده به هم قبیله هاي خود و حفظ اتحاد و انسجام قومی و قبیلگی است. از این روي معمولا در هنگام بروز مشکلی برای یکی از اعضاء قبیله دیگران به یاري وي شتافته و تا حد امکان تلاش مي کنند در رفع مشکل وي کوشا باشند.جداي از آن همانطور که اشاره شد کلیه افراد قبیله از دستورات رئیس بزرگ قبیله و روسای زیردست وي اطاعت نموده و سعي مي کنند از هر اقدامی که به وحدت قومي آنها لطمه وارد می آورد خودداری نمایند. جالب اینجاست که مناسبات قبیلگی مردمان اتیوپی حتی با بدست آوردن پست ها و مقامات عالی نیز تغییري نمي یابد و 48
=== [[اعتقاد به اروح در اتیوپی|اعتقاد به ارواح]] ===
اعتقاد به ارواح و نقش موثر آنان در زندگی افراد جامعه از دیگر سنت‌های مهم کلیه [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل اتیوپی]] است و تقریبا تمام مردم این کشور حتی [[اسلام و مسلمانان اتیوپی|مسلمانان]] و [[مسيحيت در اتیوپی|مسیحیان]] به ارواح و حضور دائمی آنها در زندگی آدمیان باور دارند و حتی این اعتقاد عمیق را وارد [[ادیان در اتیوپی|ادیان]] خود ساخته‌اند. اتیوپیایی‌ها معمولا وقوع بیماری‌های مسری را حاصل خشم ارواح شر و موذی دانسته و در بسیاری از موارد بیماران خود را به نزد پزشکان سنتی که مدعی روح گیری می‌باشند برده و از آنها درخواست می‌کنند با شفاعت نزد ارواح شر و بدجنس سلامتی بیماران را بازگردانند. [[کشاورزی اتیوپی|کشاورزان]] نیز کم حاصلی زمین‌های خود را به ارواح خبیثه نسبت داده و در این گونه موارد به ادعیه‌ای خاص پناه می‌برند. این وضعیت البته در بین پیروان آیین‌های بومی بسیار نیرومندتر است و آنان بروز حوادث طبیعی همچون سیل، زلزله، [[خشکسالی های پیاپی در اتیوپی|خشکسالی]] و رعد و برق را نیز ناشی از خشم ارواح شر می‌دانند و در چنین مواقعی به قربانی کردن یک یا چند راس گاو و گوسفند و هدیه آن به خدایان خود پرداخته و از آنها درخواست می‌کنند به مقابله با جادوی ارواح موذی برخاسته و خوشبختی را به آنها بازگردانند<ref name=":0">برگرفته از [http://www.peopleofEthiopia.com/2012 http://www.people of Ethiopia.com/2012]</ref>.


=== تولد ===
تولد نوزادان در قبایل مختلف اتیوپی- به 1ویژه پسران - به عنوان تحولی بزرگ در زندگی و برکت و رحمتی از سوی خداوند درنظر گرفته می‌شود. تولد نوزادان در قبایل این کشور با جشن‌ها و سلسله تشریفات جالبی همراه است و در روز به دنیا آمدن نوزاد رقص‌ها و حرکات موزون نمایشی متنوعی نیز برگزار می‌گردد<ref name=":0" />.


افراد یك قبیله حتي در عالي ترین سطوح سیاسي نیز هم قبیلگان خود را پاس داشته و بنا بر موقعیت خود امکاناتي را در اختیار آنها قرار می دهند. 2-5-3-مهمان نوازي :
=== [[سنت نام گذاری کودکان در اتیوپی|نام گذاری کودکان]] ===
یکی از سنت‌های مهم قبایل اتیوپی نام گذاری کودکان است که معمولا توسط پدر یا پدربزرگ نوزاد صورت می‌گیرد. نام‌ها در اتیوپی به تناسب باورها و [[فرهنگ عمومی اتیوپی|فرهنگ‌های گوناگون]] این کشور تنوع زیادی دارند و مردمان این سرزمین معمولا به نام خود تفاخر می‌ورزند. نام‌ها در اتیوپی به چند دسته تقسیم می‌شوند: برخی از اسامی معمولا به نشانه‌ها و مفاهیم مثبتی همچون سلامتی، امید، سرنوشت، بخت، افتخارات و ارزش‌های خانوادگی و شجاعت اشاره دارند و بعضی اسامی نیز یادآور حوادث و رویدادهای تاریخی می‌باشند. مردمان [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل]] مختلف معمولا برای دختران خود نام‌هایی که بیانگر زیبایی، شخصیت والا و شایستگی است انتخاب می‌کنند. برخی از این اسامی‌که در این کشور بسیار رایج بوده و عمومیت دارند عبارتند از:


احترام به میهمان و گرامیداشت مقام وی از سنت هاي
الماس (Almaz)، گل (Abeba)، گل سرخ (Tsig-reda)، خورشید (Tsehay)، بانو (Imebet)، دوست داشتنی (Tewedaj)، خوش خلق (Amele work)، محبوب (Wadnesh)، طلایی (Liyu-work)، ملکه (Nigist)، تاج (Zewdita)، معبد (Meqdes) و بهشت (Genet)


مهم مردمان اتیوپی محسوب مي شود و تقریبا تمامي قبایل و اقوام این سرزمین حضور میهمان در منازل خود را نمادی از خیر و برکت دانسته و معتقدند آنان رزق و روزی خانواده ها را افزایش می دهند. از این روی در هنگام حضور مهمانان صاحبخانه تلاش می کند از آنان به نحو احسن پذیرایی نماید. گرامیداشت مهمان از نصایح مهم
از سوی دیگر مردان [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل اتیوپی]] نام‌هایی بر پسران خود می‌نهند که نشان از شجاعت و قدرت و توانگری دارند. مشهورترین این نام‌ها عبارتند از:


سالخوردگان به فرزندان محسوب می شود و گاه در مواردي افرادی از خویشان و منسوبان سببي و نسبي بدلیل معالجه یا موضوعات کاری بمدت چند روز یا چند هفته در منزل فردي جاي مي گیرند و میزبان با وجود فقر و مسکنت خویش پذیرایی شایانی از آنان بعمل می آورد .در داستان ها و اشعار حماسی قبایل ارومو ، امهرا و تیگرینیا نیز از مهمانان به عنوان افرادی که با خدایان در ارتباط بوده و شر و نحوست را از دامان خانواده ها برطرف می کنند یاد شده است.
قدرتمند (Anbess)، شاهزاده (Hailu) ، بزرگ مرد (Mesfin)، آقا (Meskonin)، فقط تو (Anteneh)


(www.Countries and their cultures/Ethiopia/2012)
جدای از این اسامی‌؛ نام‌هایی نیز وجود دارند که بیانگر اهمیت روابط خواهر و برادری می‌باشند: "اینتنش"(Intenesh) ( شما خواهر من هستید) و " وودیمنه" (Wodimeneh) (شما برادر من هستید) از جمله‌این اسامی بشمار می‌روند.


3-5-3-اعتقاد به اروح:
برخی از نام‌ها نیز به اتفاقات مربوط به تولد فرد مرتبط اند مانند نهادن نام معجزه (Tamiru) بر کودکی که با سختی و دشواری متولد شده‌است‌. دخترانی که در اثر تکرار دعا متولد گردیده‌اند را نیز "بتسلوت"" (Betselot) می‌نامند.


اعتقاد به ارواح و نقش موثر آنان در زندگی افراد جامعه از دیگر سنت هاي مهم کلیه قبایل اتیوپی است و تقریبا تمام مردم این کشور حتی مسلمانان و مسیحیان به 49
جدای از این اسامی‌؛ [[اسلام و مسلمانان اتیوپی|مسلمانان]] و [[مسيحيت در اتیوپی|مسیحیان]] اتیوپی معمولا نام پیامبر، اصحاب و شخصیت‌های بزرگ [[ادیان در اتیوپی|ادیان]] خویش را نیز بر فرزندان خود می‌نهند.


در مجموع می‌توان گفت هرچند تعدادی از نام‌های مردمان اتیوپی فاقد معنا یا نشانه‌های مشخصی می‌باشند اما بیشتر نام گذاری‌ها در [[اتیوپی]]؛ از پدیده‌ها و نمادهایی همچون طبیعت و عناصر طبیعی، ارزش‌های عرفی و اجتماعی (شجاعت، توانگری، زیبایی، شایستگی، بخت، سلامت، شادمانی یا انتقام) سرچشمه می‌گیرند و گاهی نیز براساس رویدادهای تاریخی یا برحسب تصادف انتخاب می‌شوند<ref>برگرفته از http://www.everynation.org/Ethiopia</ref>.


ارواح و حضور دائمی آنها در زندگی آدمیان باور دارند و حتی این اعتقاد عمیق را وارد ادیان خود ساخته اند. اتیوپیائي ها معمولا وقوع بیماري هاي مسري را حاصل خشم ارواح شر و موذي دانسته و در بسیاری از موارد بیماران خود را به نزد پزشکان سنتي که مدعي روح گیري مي باشند برده و از آنها درخواست می کنند با شفاعت نزد ارواح شر و بدجنس سلامتی بیماران را بازگردانند. کشاورزان نیز کم حاصلي زمین هاي خود را به ارواح خبیثه نسبت داده و در این گونه موارد به ادعیه اي خاص پناه می برند. این وضعیت البته در بین پیروان آئین هاي بومي بسیار نیرومندتر است و آنان بروز حوادث طبیعی همچون سیل ، زلزله ، خشکسالی و رعد و برق را نیز ناشی از خشم ارواح شر مي دانند و در چنین مواقعي به قرباني کردن یك یا چند راس گاو و گوسفند و هدیه آن به خدایان خود پرداخته و از آنها درخواست می کنند به مقابله با جادوي ارواح موذي برخاسته و خوشبختی را به آنها بازگردانند.
=== [[سنت چند همسری در اتیوپی|چند همسری]] ===
سنت چند همسری از دیرباز در بین [[اسلام و مسلمانان اتیوپی|مسلمانان]] اتیوپی به ویژه در مناطق روستایی رایج بوده و بسیاری از مردان مسلمان - عمدتا در مناطق روستایی - دارای دو تا چهار زن می‌باشند که در کنار یکدیگر و در کلبه‌هایی مجزا از هم به سر می‌برند. این در حالی است که تعدد زوجات در بین [[مسيحيت در اتیوپی|مسیحیان]] اتیوپی اساسا امری غیرقانونی به شمار می‌رود و با توجه به عدم ثبت زنان دوم به بعد در کلیساها به ندرت پیش می‌آید که مردان مسیحی بیش از یک زن اختیار کنند[i]<ref>برگرفته از http://www.nationonline.org/&#x20;Ethiopia</ref>.


(www.people of Ethiopia.com/2012)
=== ختنه زنان ===
یکی از سنت‌های مهم [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل اتیوپی]] که از قدیم الایام در این سرزمین رواج داشته عمل ختنه زنان است‌. بر اساس این رسم کهن بخشی از آلت تناسلی دختران کودک و خردسال به طرزی کاملا سنتی و بدون درنظر گرفتن اصول بهداشتی قطع شده و از این طریق به زعم بومیان افق جدیدی فراروی آنان گشوده می‌شود. هرچند تاریخ دقیق عمل ختنه بانوان و اینکه ناقص سازی جنسی [[زنان در اتیوپی]] از چه زمان آغاز شده‌است چندان مشخص نیست ولی براساس مدارک موجود و نوشتجات مورخان و جغرافی دانان یونانی نظیر هرودت (425- 484 ق.م) و استرابون (64 ق.م - 23 بعد از میلاد) عمل ختنه زنان به موازات [[مصر]] قدیم ( در زمان فراعنه) از دیرباز در بین اقوام ساکن اتیوپی نیز صورت می‌گرفته‌است<ref>Kouba, L.J: Muasher, J (1985). Female circumcision: An overview African studies review 28, 97.</ref>.


4-5-3-تولد
عمل ختنه زنان که در بیشتر مناطق شهری و روستایی اتیوپی به صورت کاملا ابتدایی و بدون استفاده از لوازم استریل و بهداشتی صورت می‌گیرد در مجموع عملی سخت، دردناک و هراس انگیز است و افرادی که عهده دار این عمل می‌باشند به وسیله کارد، قیچی، خط کش، تیغ و حتی بریده شیشه بخشی از آلت جنسی دختران را قطع کرده و پس از دوخت محل جراحی با نخ؛ با استفاده از روغن، عسل، ماست و برگ درخت محل خونریزی را بند می‌آورند. قاعدگی دردناک، عفونت در دوره حاملگی و احتمال ابتلاء به هپاتیت از عوارض مهم ختنه زنان به شمار می‌روند که تا آخر عمر زندگی بانوان را دشوار می‌سازند. علاوه بر آن عمل ناقص سازی زنان از عوامل مهم مرگ و میر [[زنان در اتیوپی]] محسوب می‌شود. زنان ختنه شده در هنگام زایمان نیز به دلیل آن که رحم آنها به صورت کامل گشوده نمی‌شود با خطر مرگ خود و طفل مواجه می‌باشند<ref>Kouba, L.J: Muasher, J (1985). Female circumcision: An overview African studies review 28, 54.</ref>.


تولد نوزادان در قبایل مختلف اتیوپی- بویژه پسران - به عنوان تحولی بزرگ در زندگی و برکت و رحمتی از سوی خداوند درنظر گرفته می شود.تولد نوزادان در قبایل این کشور با جشن ها و سلسله تشریفات جالبی همراه است و در روز به دنیا آمدن نوزاد رقص ها و حرکات موزون نمایشی متنوعی نیز برگزار می گردد.
لازم به ذکر است طی دو دهه گذشته اقداماتی از سوی دولت و برخی سازمان‌های بین المللی مستقر در اتیوپی در راستای توقف و یا کاهش تدریجی سنت ختنه زنان آغاز شده که نتایج قابل توجهی نیز بدنبال داشته‌است‌. با این حال بسیاری از مردمان شهری و روستایی همچنان بر حفظ این سنت قدیمی تاکید داشته و آن را به عنوان نمادی از وفاداری، پرهیزگاری و بکارت در نظر می‌گیرند. برخی از اندیشمندان این کشور بی سوادی، سطح پایین تحصیلات، تعصبات دینی و [[نظام اجتماعی اتیوپی|اجتماعی]] و پایبندی به [[آداب و رسوم در اتیوپی|آداب و رسوم]] برجای مانده از پیشینیان را مهم ترین چالش‌های موجود در مسیر ریشه کن ساختن این سنت قدیمی در اتیوپی می‌دانند<ref>برگرفته از http://www.everyculture.com/&#x20;Ethiopia/Female&#x20;Genital&#x20;Mutilation</ref>.


(www.people of Ethiopia.com/2012)
=== [[سنت حمام دود در اتیوپی|حمام دود]] ===
یکی از سنت‌های مهم مردمان [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل]] مختلف اتیوپی که عمدتا به بانوان در سنین مختلف به ویژه زنان میانسال اختصاص دارد برگزاری [[سنت حمام دود در اتیوپی|سنت حمام دود]] شامل مخلوطی از دود به همراه کره گیاهی است‌. بر اساس این سنت قدیمی زنان در حالی که بدن خود را آغشته به کره گیاهی کرده‌اند در اطاقی کوچک و بر روی میزی بزرگ که دربرگیرنده چند محفظه و سوراخ است دراز می‌کشند. پس از آن در زیر تخت آتش کوچکی روشن شده و در اتاق بسته میشود تا حرارت شعله آتش موجب آب شدن کره شده و دود اتاق را فرا بگیرد.


50
پزشکان طب سنتی اتیوپی معتقدند مخلوط دود و کره گیاهی تاثیر فوق العاده‌ای بر بدن بانوان مزبور و رفع کشیدگی و چروک پوست آنها دارد‌<ref>برگرفته از http://www.everyculture.com/&#x20;Ethiopia</ref>.


=== [[مراسم جشن قهوه در اتیوپی|جشن قهوه]] ===
مراسم موسوم به جشن قهوه، یکی از سنت‌های عمومی تمام [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل اتیوپی]] است که هرچند در هر قبیله با سبک و سیاقی خاص انجام می‌پذیرد ولی معمولا در اکثر قبایل این کشور به یک شکل صورت می‌گیرد. در ابتدای جشن فرد یا افرادی که اجرا کننده مراسم محسوب می‌شوند، هیزم یا کنده‌های درخت را جمع آوری نموده و آتش کوچکی برمی‌افروزند و همزمان با سوزاندن کندر، دانه‌های سبز قهوه را برشته می‌کنند. پس از برشته شدن دانه‌های قهوه، دانه‌ها را در‌هاونی بزرگ می‌کوبند و به صورت پودر درمی‌آورند. سپس پودر قهوه را در درون ظرف سنتی و سیاه رنگی به نام جبنا (jebena) می‌ریزند و به آن آب می‌افزایند. پس از دم کشیدن قهوه در زمان لازم که معمولا بیش از نیم ساعت به طول می‌انجامد، ظرف را از آتش دور می‌کنند و به میهمانان تعارف می‌نمایند. در [[مراسم جشن قهوه در اتیوپی|جشن قهوه]] اغلب مقداری جو کاملا پخته شده به نام «کولو» (Kolo) و برخی شیرینی‌های محلی نیز بین مهمانان توزیع می‌گردد. اتیوپیایی‌ها معتقدند قهوه‌ای که بدین گونه دم گردد از طعمی بی‌نظیر برخوردار است. جشن قهوه معمولا با شوخی و خنده حضار همراه است و مهمانان در مدت زمان انتظار برای آماده شدن قهوه حکایاتی خنده آور را برای یکدیگر نقل می‌کنند<ref>برگرفته از http://www.epicurean.com/articles/ethiopian-coffee-ceremony.html</ref>.


'''5-5-3-نام گذاری کودکان:'''
=== [[سنت دندان کشی در قبیله می نیت|سنت دندان کشی در قبیله "می‌نیت"]] ===
یکی از سنت‌های جالب و تا حدودی عجیب در کشور [[اتیوپی]] که عمدتا به قبیله بسیار کوچک می‌نیت اختصاص دارد جشن کشیدن دندان موسوم به " کیت " است که هر سال در هنگام برداشت محصول غله این قبیله برگزار می‌گردد. عمل کشیدن دندان از آرواره پایین و توسط چوبی تیز به شکل انبردست انجام می‌شود. تعداد دندان‌هایی که در جریان جشن کیت کشیده می‌شود در زنان و مردان متفاوت است و معمولا چهار دندان زنان و دو دندان مردان از فک پایین بیرون آورده می‌شود.


یکي از سنت هاي مهم قبایل اتیوپی نامگذاری کودکان است که معمولاتوسط پدر یا پدربزرگ نوزاد صورت می گیرد. نام ها در اتیوپی به تناسب باورها و فرهنگ های گوناگون این کشور تنوع زیادی دارند و مردمان این سرزمین معمولا به نام خود تفاخر مي ورزند. نام ها در اتیوپی به چند دسته تقسیم مي شوند:برخی از اسامی معمولا به نشانه ها و مفاهیم مثبتی همچون سلامتی، امید ، سرنوشت، بخت، افتخارات و ارزش های خانوادگی و شجاعت اشاره دارند و بعضی اسامی نیز یادآور حوادث و رویدادهای تاریخی می باشند. مردمان قبایل مختلف معمولا برای دختران خود نام هایی که بیانگر زیبایی، شخصیت والا و شایستگی است انتخاب می کنند. برخی از این اسامی که در این کشور بسیار رایج بوده و عمومیت دارند عبارتند از
هرچند کشیدن دندان مردمان قبیله می‌نیت اجباری نیست و افرادی که گوشت بز و گوسفند می‌خورند از این رسم تبعیت نمی‌کنند با این حال کشیدن دندان افراد نوعی تفاخر محسوب می‌گردد و گروهی که از این رسم تبعیت می‌کنند خود را نسبت به سایرین برتر می‌دانند. در عین حال انجام سنت کیت برای دختران تازه بالغ الزامی است و دختران قبیله پس از ورود به سن بلوغ ملزم به تن دادن به این سنت دردناک می‌باشند‌. دختران جوانی که از کشیدن دندان خود امتناع ورزند، اجازه [[مراسم ازدواج در اتیوپی|ازدواج]] و تشکیل خانواده را ندارند و در صورت ازدواج نیز بزرگان قبیله ازدواج آنها را رسمی نمی‌دانند به طوری که شوهران این زنان می‌توانند هر زمان که بخواهند و بدون هرگونه تشریفاتی آنها را طلاق دهند. در مقابل مردانی که با دختران دندان کشیده [[مراسم ازدواج در اتیوپی|ازدواج]] کنند به هیچ عنوان مجاز به طلاق همسر خود نخواهند بود. جشن دندان کشی اعضاء قبیله می‌نیت هر سال پانزده روز به طول می‌انجامد<ref>برگرفته از http://www.coleimages.com/TribesofEthiopia/Ethiopia</ref>.
{| class="wikitable"
| colspan="2" |


=== [[سنت استفاده از زینت آلات در اتیوپی|استفاده از زینت آلات]] ===
یکی از سنت‌های جالب زنان [[گروه های قومی اتیوپی|قبایل اتیوپی]] استفاده از انواع زینت آلات و وسایل زینتی همچون گردنبندهای مهره‌ای چند رج، بازوبندهای فلزی شبیه به دستبند و مدل‌های زیبای موی مصنوعی است‌. بانوان قبایل مختلف این کشور همچنین اشیایی نظیر شاخ گاو، عاج فیل، حلزون، چوب، سنگ‌های رنگی، فلزات، [[صنایع دستی در اتیوپی|صنایع دستی]] و بافتنی را برای تزیین خود مورد استفاده قرار می‌دهند. این در حالی است که وزن اشیایی که برخی از بانوان به خود آویزان می‌کنند گاه افزون از چند کیلو گرم است.


، (60)
=== [[سنت ایجاد خراش پر روی بدن در اتیوپی|ایجاد خراش پر روی بدن]] ===
|
از سنت‌های کهن و تا حدودی شگفت انگیز در بین قبایل کوچک و سنتی ساکن در دره ارومو ایجاد برجستگی‌های تزیینی بر روی نقاط مختلف بدن از طریق ایجاد خراش با وسایل تیز است‌. [[زنان در اتیوپی|زنان]] این قبایل برای انجام این نوع تزیینات از تبحر و تخصص والایی برخوردار می‌باشند‌. آنها ابتدا طرح‌هایی بر روی بدن خویش ترسیم می‌کنند و سپس با استفاده از تیغ‌های تیز صورت تراشی یا چوب و ساقه گیاهان خراش‌های عمیقی بر روی پوست ایجاد می‌کنند. این خراش‌ها و شکاف‌های عمیق مدتی بعد گوشت‌هایی اضافه بر روی بدن ایجاد می‌کنند که برای این زنان نوعی تزیین و آرایش به حساب می‌آیند<ref name=":1">برگرفته از [http://www.mapsoftheworld.com/Ethiopia/Societyandculture http://www.Maps of the world.com/Ethiopia/Society and culture]</ref>.


=== [[سنت لب نعلبکی مانند در دختران اتیوپی|لب نعلبکی مانند در دختران]] ===
یکی از سنت‌های عجیب [[قبیله مورسی]] که ریشه در [[آداب و رسوم در اتیوپی|آداب و رسوم]] کهن این قبیله دارد جای دادن اشیایی شبیه نعلبکی در لب زیرین دختران جوان است که به عنوان نمادی از زیبایی درنظر گرفته می‌شود! بر اساس این سنت دختران پس از ورود به سنین 15-16 سالگی (سن بلوغ) لب پایینی خود را بریده و به وسیله تکه چوبی باز نگه می‌دارند‌. پس از تثبیت شرایط جدید طی روزهای بعد این دختران تکه چوب بزرگ تری را برای ایجاد فاصله بیشتر درمیان شکاف قرار می‌دهند. با گذشت چند ماه دختران مزبور به تدریج بشقاب نعلبکی مانند چوبی کوچکی را جایگزین این تکه چوب‌ها کرده و به مرور بشقاب‌های بزرگتر جایگزین بشقاب‌های قبلی می‌شوند تا لب به‌اندازه کافی کشیده شود. این کار با وجود درد زیاد آنقدر ادامه می‌یابد تا بشقابی به‌اندازه یک نعلبکی معمولی در حفره لب پایین جای گیرد.


(58)، خورشید
همان طور که گفته شد ایجاد فاصله بین گوشت لب پایین و جای دادن شیئی نعلبکی مانند سمبلی از زیبایی برای دختران جوان [[قبیله مورسی]] به شمار می‌رود.
|-
| colspan="3" |


دلیل این سنت کاملا مشخص نیست و برخی از افراد این قبیله جلوگیری از فروش این دختران به برده فروشان در قرون گذشته را علت آن می‌دانند‌. عده‌ای نیز، این کار را موجب دور شدن ارواح خبیثه‌ای می‌دانند که از راه دهان وارد بدن این دختران جوان می‌شوند. شاید هم این سنت به عنوان نشانه‌ای از جایگاه اجتماعی این دختران درنظر گرفته شود، به طوری که خواستگاران دخترانی که لب‌های نعلبکی مانند بزرگ تری دارند باید شیربهای بیشتری به پدر دختر هدیه دهند<ref name=":1" />.


دوست داشتنی (61)، خوش خلق (62)، محبوب (63)، طلایی (64
=== [[سنت آراستن بدن در اتیوپی|آراستن بدن]] ===
|-
آراستن بدن با رنگ‌های گیاهی و معدنی و تیغ زنی (Scarification) از سنت‌های مردم کارو در دوره اومو به شمار می‌رود. تیغ زدن بر بدن به نحوی که اثر آن باقی بماند در بین مردان این قبیله به عنوان نمادی از شجاعت و دلاوری درنظر گرفته می‌شود چرا که مردان کارو معتقدند تا زمانی که حداقل یک دشمن، اعم از حیوان یا انسان را به قتل نرسانند، حق [[سنت آراستن بدن در اتیوپی|آراستن بدن]] خود به این شیوه را ندارند. این سنت آزاردهنده در میان زنان قبیله کارو نیز مرسوم است<ref name=":1" /><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ اتیوپی. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشارص 48-60.</ref>.
|
|
|


== نیز نگاه کنید به ==
[[آداب و رسوم روسیه]]؛ [[آداب و رسوم کانادا]]؛ [[آداب و رسوم کوبا]]؛ [[آداب و رسوم لبنان]]؛ [[آداب و رسوم  مصر]]؛ [[آداب و رسوم تونس]]؛ [[آداب و رسوم افغانستان]]؛ [[آداب و رسوم عامیانه ی مردم چین]]؛ [[آداب و روسوم جشن سال نو در ژاپن]]؛ [[آداب و رسوم سنگال]]؛ [[آداب و رسوم آرژانتین]]؛ [[آداب و رسوم فرانسه]]؛ [[آداب و رسوم زیمبابوه]]؛ [[آداب و رسوم اوکراین]]؛ [[آداب و رسوم اسپانیا]]؛ [[آداب و رسوم اردن]]؛ [[آداب و رسوم قطر]]؛ [[آداب و رسوم تایلند]].


ملکه (65)، تاج (66)، معبد (67) و بهشت (68)
== پاورقی ==
|-
[i] - البته طی دو دهه گذشته و به دلیل هزینه‌های بالای زندگی و مشکلات اقتصادی رسم چندهمسری در بین مسلمانان روستایی نیز تا حدود زیادی رنگ باخته و خانواده‌ها بیشتر به یک زن محدود شده‌است.
|


 
== کتابشناسی ==
56_
|
 
 
Almaz
|
|-
| colspan="2" |
 
 
57- Abeba
|
|-
| colspan="2" |
 
 
58- Tsig-reda
|
|-
| colspan="2" |
 
 
59- Tsehay
|
|-
| colspan="2" |
 
 
60- Imebet
|
|-
| colspan="2" |
 
 
61- Tewedaj
|
|-
| colspan="2" |
 
 
62 - Amele work
|
|-
| colspan="2" |
 
 
63- Wadnesh
|
|-
| colspan="2" |
 
 
64- Liyu-work
|
|-
|
 
 
65-
|
 
 
Nigist
|
|-
|
 
 
66_
|
 
 
Zewdita
|
|-
|
 
 
67-
|
 
 
Meqdes
|
|-
|
 
 
68_
|
 
 
Genet
|
|-
|
|
|
 
 
51
|}الماس (56)، گل (57)، گل سرخ
 
 
از سوی دیگر مردان قبایل اتیوپی نام هایی بر پسران خود می نهند که نشان از شجاعت و قدرت و توانگری دارند. مشهورترین این نام ها عبارتند از :
 
قدرتمند (69)، شاهزاده (70) ، بزرگ مرد (71)،آقا (72)، فقط تو (73)
 
جدای از این اسامی ؛ نام هایی نیز وجود دارند که بیانگر اهمیت روابط خواهر و برادری می باشند: "اینتنش"74 ( شما خواهر من هستید) و " وودیمنه" 75 (شما برادر من هستید) از جمله این اسامي بشمار مي روند.
 
برخی از نام ها نیز به اتفاقات مربوط به تولد فرد مرتبطند مانند نهادن نام معجزه (76) بر کودکی که با سختی و دشواری متولد شده است . دخترانی که در اثر تکرار دعا متولد گردیده اند را نیز "بتسلوت""می نامند.
 
جدای از این اسامی ؛ مسلمانان و مسیحیان اتیوپی معمولا نام پیامبر ، اصحاب و شخصیت های بزرگ ادیان خویش را نیز بر فرزندان خود می نهند.
 
در مجموع می توان گفت هرچند تعدادی از نام های مردمان اتیوپی فاقد معنا یا نشانه های مشخصی می باشند اما بیشتر نام گذاری ها در اتیوپی؛ از پدیده ها و نمادهایی همچون طبیعت و عناصر طبیعی ، ارزش های عرفی و اجتماعی (شجاعت،
{| class="wikitable"
|
 
 
69- Anbess
|-
|
 
 
70- Hailu
|-
|
 
 
71- Mesfin
|-
|
 
 
72- Meskonin
|-
|
 
 
73- Anteneh
|-
|
 
 
74- Intenesh
|-
|
 
 
75 -Wodimeneh
|}Tamiru- 76
{| class="wikitable"
|
 
 
Betselot- 77
|}52
 
 
توانگری، زیبایی، شایستگی، بخت، سلامت، شادمانی یا انتقام) سرچشمه می گیرند و گاهی نیز براساس رویدادهای تاریخی یا برحسب تصادف انتخاب می شوند.
 
6-5-3-چند همسری:
 
(www.everynation.org/Ethiopia)
 
سنت چندهمسری از دیرباز در بین مسلمانان اتیوپی به ویژه در مناطق روستایی رایج بوده و بسیاری از مردان مسلمان - عمدتا در مناطق روستایی - دارای دو تا چهار زن می باشند که در کنار یکدیگر و در کلبه هایی مجزا از هم به سر می برند. این در حالی است که تعدد زوجات در بین مسیحیان اتیوپی اساسا امری غیرقانونی به شمار می رود و با توجه به عدم ثبت زنان دوم به بعد در کلیساها به ندرت پیش می آید که مردان مسیحی بیش از یک زن اختیار کنند. 78
 
(www.nationonline.org/ Ethiopia)
 
7-5-3-ختنه زنان:
 
یکي از سنت هاي مهم قبایل اتیوپی که از قدیم الایام در این سرزمین رواج داشته عمل ختنه زنان است .بر اساس این رسم کهن بخشی از آلت تناسلی دختران کودك و خردسال بطرزي کاملا سنتي و بدون درنظر گرفتن اصول بهداشتی قطع شده و از این طریق به زعم بومیان افق جدیدي فراروي آنان گشوده می شود. هرچند تاریخ دقیق عمل ختنه بانوان و 78 - البته طی دو دهه گذشته و به دلیل هزینه های بالای زندگی و مشکلات اقتصادی رسم چندهمسری در بین مسلمانان روستایی نیز تا حدود زیادی رنگ باخته و خانواده ها بیشتر به یک زن محدود شده است.
 
'''53'''
 
 
اینکه ناقص سازی جنسی [[زنان در اتیوپی]] از چه زمان آغاز شده است چندان مشخص نیست ولی براساس مدارک موجود و نوشتجات مورخان و جغرافی دانان یونانی نظیر هرودت (425- 484 ق.م) و استرابون (64 ق.م - 23 بعد از میلاد) عمل ختنه زنان به موازات [[مصر]] قدیم ( در زمان فراعنه) از دیرباز در بین اقوام ساکن اتیوپی نیز صورت می گرفته است.
 
(Kouba, 1985: 97)
 
عمل ختنه زنان که در بیشتر مناطق شهری و روستایی اتیوپی بصورت کاملا ابتدایی و بدون استفاده از لوازم استریل و بهداشتی صورت می گیرد در مجموع عملی سخت ، دردناک و هراس انگیز است و افرادی که عهده دار این عمل می باشند به وسیله کارد، قیچی، خط کش ، تیغ و حتی بریده شیشه بخشی از آلت جنسی دختران را قطع کرده و پس از دوخت محل جراحی با نخ؛ با استفاده از روغن، عسل، ماست و برگ درخت محل خونریزی را بند می آورند. قاعدگی دردناک ، عفونت در دوره حاملگی و احتمال
 
ابتلاء به هپاتیت از عوارض مهم ختنه زنان بشمار می روند که تا آخر عمر زندگی بانوان را دشوار می سازند. علاوه بر آن عمل ناقص سازی زنان از عوامل مهم مرگ و میر زنان در اتیوپی محسوب مي شود. زنان ختنه شده در هنگام زایمان نیز به دلیل آن که رحم آنها به صورت کامل گشوده نمی شود با خطر مرگ خود و طفل مواجه می باشند. (Kouba,1985:54)
 
لازم بذکر است طی دو دهه گذشته اقداماتی از سوی دولت و برخي سازمان هاي بین المللي مستقر در اتیوپي در راستاي توقف و یا کاهش تدریجی سنت ختنه زنان آغاز شده که نتایج 54
 
 
قابل توجهی نیز بدنبال داشته است . با این حال بسیاري از مردمان شهري و روستایي همچنان بر حفظ این سنت قدیمي تاکید داشته و آن را به عنوان نمادی از وفاداری ، پرهیزگاری و بکارت درنظر می گیرند. برخی از اندیشمندان این کشور بی سوادی ، سطح پایین تحصیلات ، تعصبات دینی و اجتماعی و پایبندی به آداب و رسوم برجای مانده از پیشینیان را مهم ترین چالش های موجود در مسیر ریشه کن ساختن این سنت قدیمی در اتیوپي مي دانند.
 
(www.everyculture.com/ Ethiopia/Female Genital Mutilation)
 
8-5-3-حمام دود :
 
یکی از سنت های مهم مردمان قبایل مختلف اتیوپی که عمدتا به بانوان در سنین مختلف بویژه زنان میانسال اختصاص دارد برگزاری سنت حمام دود شامل مخلوطی از دود به همراه کره گیاهی است . بر اساس این سنت قدیمی زنان در حالی که بدن خود را آغشته به کره گیاهی کرده اند در اطاقی کوچک و بر روی میزی بزرگ که دربرگیرنده چند محفظه و سوراخ است دراز می کشند. پس از آن در زیر تخت آتش کوچکی روشن شده و در اتاق بسته میشود تا حرارت شعله آتش موجب آب شدن کره شده و دود اتاق را فرا بگیرد.
 
پزشکان طب سنتی اتیوپی معتقدند مخلوط دود و کره گیاهی تاثیر فوق العاده ای بر بدن بانوان مزبور و رفع کشیدگی و چروک پوست آنها دارد .
 
(www.everyculture.com/ Ethiopia)
 
55
 
 
9-5-3-جشن قهوه :
 
مراسم موسوم به جشن قهوه، یکی از سنت های عمومی تمام قبایل اتیوپی است که هرچند در هر قبیله با سبك و سیاقي خاص انجام می پذیرد ولی معمولا در اکثر قبایل این کشور به یك شکل صورت مي گیرد. در ابتدای جشن فرد یا افرادي که اجرا کننده مراسم محسوب مي شوند ، هیزم یا کنده هاي درخت را جمع آوری نموده و آتش کوچکی برمی افروزند و همزمان با سوزاندن کندر ، دانه های سبز قهوه را برشته می کنند. پس از برشته شدن دانه های قهوه ، دانه ها را در هاوني بزرگ می کوبند و به صورت پودر درمی آورند. سپس پودر قهوه را در درون ظرف سنتی و سیاه رنگی به نام جبنا 79 می ریزند و به آن آب می افزایند. پس از دم کشیدن قهوه در زمان لازم که معمولا بیش از نیم ساعت بطول می انجامد، ظرف را از آتش دور می کنند و به میهمانان تعارف می نمایند.در جشن قهوه اغلب مقداری جو کاملا پخته شده به نام «کولو» 80 و برخی شیریني هاي محلي نیز بین مهمانان توزیع مي گردد. اتیوپیائی ها معتقدند قهوه ای که بدین گونه دم گردد از طعمي بي نظیر برخوردار است. جشن قهوه معمولا با شوخی و خنده حضار همراه است و مهمانان در مدت زمان انتظار براي آماده شدن قهوه حکایاتی خنده آور را برای یکدیگر نقل مي کنند.
 
(<nowiki>http://www.epicurean.com/articles/ethiopian-coffee-ceremony.html</nowiki>)
 
10-5-3-سنت دندان کشی در قبیله "مي نیت" ! :
 
jebena- 79 Kolo- 80
 
56
 
 
یکی از سنت های جالب و تا حدودی عجیب در کشور اتیوپی که عمدتا به قبیله بسیار کوچک می نیت اختصاص دارد جشن کشیدن دندان موسوم به " کیت " است که هر سال در هنگام برداشت محصول غله این قبیله برگزار می گردد. عمل کشیدن دندان از آرواره پایین و توسط چوبی تیز به شکل انبردست انجام می شود. تعداد دندان هایی که در جریان جشن کیت کشیده می شود در زنان و مردان متفاوت است و معمولا چهار دندان زنان و دو دندان مردان از فک پایین بیرون آورده می شود.
 
هرچند کشیدن دندان مردمان قبیله می نیت اجباری نیست و افرادی که گوشت بز و گوسفند می خورند از این رسم تبعیت نمي کنند با این حال کشیدن دندان افراد نوعی تفاخر محسوب می گردد و گروهی که از این رسم تبعیت می کنند خود را نسبت به سایرین برتر می دانند. در عین حال انجام سنت کیت برای دختران تازه بالغ الزامی است و دختران قبیله پس از ورود به سن بلوغ ملزم به تن دادن به این سنت دردناک می باشند . دختران جوانی که از کشیدن دندان خود امتناع ورزند، اجازه ازدواج و تشکیل خانواده را ندارند و در صورت ازدواج نیز بزرگان قبیله ازدواج آنها را رسمی نمی دانند بطوری که شوهران این زنان می توانند هر زمان که بخواهند و بدون هرگونه تشریفاتی آنها را طلاق دهند. در مقابل مردانی که با دختران دندان کشیده ازدواج کنند به هیچ عنوان مجاز به طلاق همسر خود نخواهند بود. جشن دندان کشی اعضاء قبیله می نیت هر سال پانزده روز بطول می انجامد.
 
'''(www.coleimages.com/TribesofEthiopia/Ethiopia)'''
 
11-5-3- استفاده از زینت آلات :
{| class="wikitable"
|
 
 
57
|}
 
 
یکی از سنت های جالب زنان قبایل اتیوپی استفاده از انواع زینت آلات و وسایل زینتی همچون گردنبندهای مهره‌اي چند رج، بازوبندهاي فلزي شبیه به دستبند و مدل‌هاي زیباي موی مصنوعی است . بانوان قبایل مختلف این کشور همچنین اشیائی نظیر شاخ گاو، عاج فیل ، حلزون ،چوب ، سنگ های رنگی ، فلزات ، صنایع دستی و بافتنی را برای تزئین خود مورد استفاده قرار می دهند. این در حالی است که وزن اشیائی که برخی از بانوان به خود آویزان می کنند گاه افزون از چند کیلو گرم است.
 
12-5-3- ایجاد خراش پر روی بدن :
 
از سنت های کهن و تا حدودی شگفت انگیز در بین قبایل کوچک و سنتی ساکن در دره ارومو ایجاد برجستگی های تزئینی بر روی نقاط مختلف بدن از طریق ایجاد خراش با وسایل تیز است . زنان این قبایل برای انجام این نوع تزئینات از تبحر و تخصص والایی برخوردار می باشند .آنها ابتدا طرح هایی بر روی بدن خویش ترسیم می کنند و سپس با استفاده از تیغ های تیز صورت تراشی یا چوب وساقه گیاهان خراش های عمیقی بر روی پوست ایجاد می کنند. این خراش ها و شکاف های عمیق مدتی بعد گوشت هایی اضافه بر روی بدن ایجاد می کنند که برای این زنان نوعی تزئین و آرایش به حساب می آیند.
 
(www.Maps of the world.com/Ethiopia/Society and culture)
 
13-5-3- لب نعلبکی مانند !
 
یکی از سنت های عجیب [[قبیله مورسی]] که ریشه در آداب و رسوم کهن این قبیله دارد جای دادن اشیائی شبیه نعلبکی در لب زیرین دختران جوان است که به عنوان نمادی از زیبایی درنظر گرفته می شود! بر اساس این سنت دختران پس 58
 
 
از ورود به سنین 15-16سالگی(سن بلوغ) لب پائینی خود را بریده و بوسیله تکه چوبی باز نگه می می دارند . پس از تثبیت شرایط جدید طی روزهای بعد این دختران تکه چوب بزرگ تری را برای ایجاد فاصله بیشتر درمیان شکاف قرار می دهند. با گذشت چند ماه دختران مزبور بتدریج بشقاب نعلبکی مانند چوبی کوچکی را جایگزین این تکه چوب ها کرده و به مرور بشقاب های بزرگتر جایگزین بشقاب‌هاي قبلي می‌شوند تا لب به اندازه کافی کشیده شود.این کار با وجود درد زیاد آنقدر ادامه می‌یابد تا بشقابی به اندازه یک نعلبکی معمولی در حفره لب پایین جای گیرد.
 
همان طور که گفته شد ایجاد فاصله بین گوشت لب پائین و جای دادن شیئی نعلبکی مانند سمبلی از زیبایی برای دختران جوان قبیله مورسی بشمار می رود.
 
دلیل این سنت کاملا مشخص نیست و برخی از افراد این قبیله جلوگیری از فروش این دختران به برده فروشان در قرون گذشته را علت آن می دانند . عده ای نیز، این کار را موجب دور شدن ارواح خبیثه‌ای می دانند که از راه دهان وارد بدن این دختران جوان می شوند. شاید هم این سنت به عنوان نشانه ای از جایگاه اجتماعی این دختران درنظر گرفته شود ، بطوری که خواستگاران دخترانی که لب های نعلبکی مانند بزرگ تری دارند باید شیربهای بیشتری به پدر دختر هدیه دهند!
 
(www.Maps of the world.com/Ethiopia/Society and culture)
 
14-5-3-آراستن بدن
 
59
 
 
آراستن بدن با رنگ های گیاهی و معدنی و تیغ زنی (81)از سنت های مردم کارو در دوره اومو به شمار می رود. تیغ زدن بر بدن به نحوی که اثر آن باقی بماند در بین مردان این قبیله به عنوان نمادی از شجاعت و دلاوری درنظر گرفته می شود چرا که مردان کارو معتقدند تا زمانی که حداقل یک دشمن، اعم از حیوان یا انسان را بقتل نرسانند ، حق آراستن بدن خود به این شیوه را ندارند. این سنت آزاردهنده در میان زنان قبیله کارو نیز مرسوم است.
 
(www.Maps of the world.com/Ethiopia/Society and culture)

نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۷

همانطور که اشاره شد کشور اتیوپی یکی از قدیمی‌ترین کشورهای آفریقا - با دارا بودن فرهنگ و آداب و رسوم غنی برجای مانده از پیشینیان خود- محسوب می‌شود. بر این اساس می‌توان گفت آداب و رسوم این کشور مجموعه‌ای از ارزش‌ها، هنجارها، باورها، اسطوره‌ها، ادبیات شفاهی، داستان‌های حماسی گونه، قوانین عرفی و‌... است که در گذر زمان نسل به نسل انتقال یافته و علیرغم تاثیرپذیری از فرهنگ‌های غربی همچنان تمامیت خود را حفظ کرده و کلیه مردمان این سرزمین نیز خود را موظف به حفظ این سنت‌ها که بنوعی فرهنگ شفاهی کشور را تشکیل می‌دهد می‌دانند‌. صرفنظر از برخی آداب و رسوم دینی خاص مسلمانان و مسیحیان؛ مهم ترین سنت‌های عمومی این کشور عبارتند از:

مناسبات قبیلگی

یکی از سنت‌های مهم مردمان اتیوپی حفظ مناسبات قبیلگی و احترام فوق العاده به هم قبیله‌های خود و حفظ اتحاد و انسجام قومی و قبیلگی است. از این روی معمولا در هنگام بروز مشکلی برای یکی از اعضاء قبیله دیگران به یاری وی شتافته و تا حد امکان تلاش می‌کنند در رفع مشکل وی کوشا باشند. جدای از آن همانطور که اشاره شد کلیه افراد قبیله از دستورات رئیس بزرگ قبیله و روسای زیردست وی اطاعت نموده و سعی می‌کنند از هر اقدامی‌که به وحدت قومی آنها لطمه وارد می‌آورد خودداری نمایند. جالب اینجاست که مناسبات قبیلگی مردمان اتیوپی حتی با بدست آوردن پست‌ها و مقامات عالی نیز تغییری نمی‌یابد و افراد یک قبیله حتی در عالی ترین سطوح سیاسی نیز هم قبیلگان خود را پاس داشته و بنا بر موقعیت خود امکاناتی را در اختیار آنها قرار می‌دهند.

مهمان نوازی

احترام به میهمان و گرامیداشت مقام وی از سنت‌های مهم مردمان اتیوپی محسوب می‌شود و تقریبا تمامی قبایل و اقوام این سرزمین حضور میهمان در منازل خود را نمادی از خیر و برکت دانسته و معتقدند آنان رزق و روزی خانواده‌ها را افزایش می‌دهند. از این روی در هنگام حضور مهمانان صاحبخانه تلاش می‌کند از آنان به نحو احسن پذیرایی نماید. گرامیداشت مهمان از نصایح مهم سالخوردگان به فرزندان محسوب می‌شود و گاه در مواردی افرادی از خویشان و منسوبان سببی و نسبی بدلیل معالجه یا موضوعات کاری بمدت چند روز یا چند هفته در منزل فردی جای می‌گیرند و میزبان با وجود فقر و مسکنت خویش پذیرایی شایانی از آنان به عمل می‌آورد‌. در داستان‌ها و اشعار حماسی قبایل ارومو ، امهرا و تیگرینیا نیز از مهمانان به عنوان افرادی که با خدایان در ارتباط بوده و شر و نحوست را از دامان خانواده‌ها برطرف می‌کنند یاد شده‌است[۱].

اعتقاد به ارواح

اعتقاد به ارواح و نقش موثر آنان در زندگی افراد جامعه از دیگر سنت‌های مهم کلیه قبایل اتیوپی است و تقریبا تمام مردم این کشور حتی مسلمانان و مسیحیان به ارواح و حضور دائمی آنها در زندگی آدمیان باور دارند و حتی این اعتقاد عمیق را وارد ادیان خود ساخته‌اند. اتیوپیایی‌ها معمولا وقوع بیماری‌های مسری را حاصل خشم ارواح شر و موذی دانسته و در بسیاری از موارد بیماران خود را به نزد پزشکان سنتی که مدعی روح گیری می‌باشند برده و از آنها درخواست می‌کنند با شفاعت نزد ارواح شر و بدجنس سلامتی بیماران را بازگردانند. کشاورزان نیز کم حاصلی زمین‌های خود را به ارواح خبیثه نسبت داده و در این گونه موارد به ادعیه‌ای خاص پناه می‌برند. این وضعیت البته در بین پیروان آیین‌های بومی بسیار نیرومندتر است و آنان بروز حوادث طبیعی همچون سیل، زلزله، خشکسالی و رعد و برق را نیز ناشی از خشم ارواح شر می‌دانند و در چنین مواقعی به قربانی کردن یک یا چند راس گاو و گوسفند و هدیه آن به خدایان خود پرداخته و از آنها درخواست می‌کنند به مقابله با جادوی ارواح موذی برخاسته و خوشبختی را به آنها بازگردانند[۲].

تولد

تولد نوزادان در قبایل مختلف اتیوپی- به 1ویژه پسران - به عنوان تحولی بزرگ در زندگی و برکت و رحمتی از سوی خداوند درنظر گرفته می‌شود. تولد نوزادان در قبایل این کشور با جشن‌ها و سلسله تشریفات جالبی همراه است و در روز به دنیا آمدن نوزاد رقص‌ها و حرکات موزون نمایشی متنوعی نیز برگزار می‌گردد[۲].

نام گذاری کودکان

یکی از سنت‌های مهم قبایل اتیوپی نام گذاری کودکان است که معمولا توسط پدر یا پدربزرگ نوزاد صورت می‌گیرد. نام‌ها در اتیوپی به تناسب باورها و فرهنگ‌های گوناگون این کشور تنوع زیادی دارند و مردمان این سرزمین معمولا به نام خود تفاخر می‌ورزند. نام‌ها در اتیوپی به چند دسته تقسیم می‌شوند: برخی از اسامی معمولا به نشانه‌ها و مفاهیم مثبتی همچون سلامتی، امید، سرنوشت، بخت، افتخارات و ارزش‌های خانوادگی و شجاعت اشاره دارند و بعضی اسامی نیز یادآور حوادث و رویدادهای تاریخی می‌باشند. مردمان قبایل مختلف معمولا برای دختران خود نام‌هایی که بیانگر زیبایی، شخصیت والا و شایستگی است انتخاب می‌کنند. برخی از این اسامی‌که در این کشور بسیار رایج بوده و عمومیت دارند عبارتند از:

الماس (Almaz)، گل (Abeba)، گل سرخ (Tsig-reda)، خورشید (Tsehay)، بانو (Imebet)، دوست داشتنی (Tewedaj)، خوش خلق (Amele work)، محبوب (Wadnesh)، طلایی (Liyu-work)، ملکه (Nigist)، تاج (Zewdita)، معبد (Meqdes) و بهشت (Genet)

از سوی دیگر مردان قبایل اتیوپی نام‌هایی بر پسران خود می‌نهند که نشان از شجاعت و قدرت و توانگری دارند. مشهورترین این نام‌ها عبارتند از:

قدرتمند (Anbess)، شاهزاده (Hailu) ، بزرگ مرد (Mesfin)، آقا (Meskonin)، فقط تو (Anteneh)

جدای از این اسامی‌؛ نام‌هایی نیز وجود دارند که بیانگر اهمیت روابط خواهر و برادری می‌باشند: "اینتنش"(Intenesh) ( شما خواهر من هستید) و " وودیمنه" (Wodimeneh) (شما برادر من هستید) از جمله‌این اسامی بشمار می‌روند.

برخی از نام‌ها نیز به اتفاقات مربوط به تولد فرد مرتبط اند مانند نهادن نام معجزه (Tamiru) بر کودکی که با سختی و دشواری متولد شده‌است‌. دخترانی که در اثر تکرار دعا متولد گردیده‌اند را نیز "بتسلوت"" (Betselot) می‌نامند.

جدای از این اسامی‌؛ مسلمانان و مسیحیان اتیوپی معمولا نام پیامبر، اصحاب و شخصیت‌های بزرگ ادیان خویش را نیز بر فرزندان خود می‌نهند.

در مجموع می‌توان گفت هرچند تعدادی از نام‌های مردمان اتیوپی فاقد معنا یا نشانه‌های مشخصی می‌باشند اما بیشتر نام گذاری‌ها در اتیوپی؛ از پدیده‌ها و نمادهایی همچون طبیعت و عناصر طبیعی، ارزش‌های عرفی و اجتماعی (شجاعت، توانگری، زیبایی، شایستگی، بخت، سلامت، شادمانی یا انتقام) سرچشمه می‌گیرند و گاهی نیز براساس رویدادهای تاریخی یا برحسب تصادف انتخاب می‌شوند[۳].

چند همسری

سنت چند همسری از دیرباز در بین مسلمانان اتیوپی به ویژه در مناطق روستایی رایج بوده و بسیاری از مردان مسلمان - عمدتا در مناطق روستایی - دارای دو تا چهار زن می‌باشند که در کنار یکدیگر و در کلبه‌هایی مجزا از هم به سر می‌برند. این در حالی است که تعدد زوجات در بین مسیحیان اتیوپی اساسا امری غیرقانونی به شمار می‌رود و با توجه به عدم ثبت زنان دوم به بعد در کلیساها به ندرت پیش می‌آید که مردان مسیحی بیش از یک زن اختیار کنند[i][۴].

ختنه زنان

یکی از سنت‌های مهم قبایل اتیوپی که از قدیم الایام در این سرزمین رواج داشته عمل ختنه زنان است‌. بر اساس این رسم کهن بخشی از آلت تناسلی دختران کودک و خردسال به طرزی کاملا سنتی و بدون درنظر گرفتن اصول بهداشتی قطع شده و از این طریق به زعم بومیان افق جدیدی فراروی آنان گشوده می‌شود. هرچند تاریخ دقیق عمل ختنه بانوان و اینکه ناقص سازی جنسی زنان در اتیوپی از چه زمان آغاز شده‌است چندان مشخص نیست ولی براساس مدارک موجود و نوشتجات مورخان و جغرافی دانان یونانی نظیر هرودت (425- 484 ق.م) و استرابون (64 ق.م - 23 بعد از میلاد) عمل ختنه زنان به موازات مصر قدیم ( در زمان فراعنه) از دیرباز در بین اقوام ساکن اتیوپی نیز صورت می‌گرفته‌است[۵].

عمل ختنه زنان که در بیشتر مناطق شهری و روستایی اتیوپی به صورت کاملا ابتدایی و بدون استفاده از لوازم استریل و بهداشتی صورت می‌گیرد در مجموع عملی سخت، دردناک و هراس انگیز است و افرادی که عهده دار این عمل می‌باشند به وسیله کارد، قیچی، خط کش، تیغ و حتی بریده شیشه بخشی از آلت جنسی دختران را قطع کرده و پس از دوخت محل جراحی با نخ؛ با استفاده از روغن، عسل، ماست و برگ درخت محل خونریزی را بند می‌آورند. قاعدگی دردناک، عفونت در دوره حاملگی و احتمال ابتلاء به هپاتیت از عوارض مهم ختنه زنان به شمار می‌روند که تا آخر عمر زندگی بانوان را دشوار می‌سازند. علاوه بر آن عمل ناقص سازی زنان از عوامل مهم مرگ و میر زنان در اتیوپی محسوب می‌شود. زنان ختنه شده در هنگام زایمان نیز به دلیل آن که رحم آنها به صورت کامل گشوده نمی‌شود با خطر مرگ خود و طفل مواجه می‌باشند[۶].

لازم به ذکر است طی دو دهه گذشته اقداماتی از سوی دولت و برخی سازمان‌های بین المللی مستقر در اتیوپی در راستای توقف و یا کاهش تدریجی سنت ختنه زنان آغاز شده که نتایج قابل توجهی نیز بدنبال داشته‌است‌. با این حال بسیاری از مردمان شهری و روستایی همچنان بر حفظ این سنت قدیمی تاکید داشته و آن را به عنوان نمادی از وفاداری، پرهیزگاری و بکارت در نظر می‌گیرند. برخی از اندیشمندان این کشور بی سوادی، سطح پایین تحصیلات، تعصبات دینی و اجتماعی و پایبندی به آداب و رسوم برجای مانده از پیشینیان را مهم ترین چالش‌های موجود در مسیر ریشه کن ساختن این سنت قدیمی در اتیوپی می‌دانند[۷].

حمام دود

یکی از سنت‌های مهم مردمان قبایل مختلف اتیوپی که عمدتا به بانوان در سنین مختلف به ویژه زنان میانسال اختصاص دارد برگزاری سنت حمام دود شامل مخلوطی از دود به همراه کره گیاهی است‌. بر اساس این سنت قدیمی زنان در حالی که بدن خود را آغشته به کره گیاهی کرده‌اند در اطاقی کوچک و بر روی میزی بزرگ که دربرگیرنده چند محفظه و سوراخ است دراز می‌کشند. پس از آن در زیر تخت آتش کوچکی روشن شده و در اتاق بسته میشود تا حرارت شعله آتش موجب آب شدن کره شده و دود اتاق را فرا بگیرد.

پزشکان طب سنتی اتیوپی معتقدند مخلوط دود و کره گیاهی تاثیر فوق العاده‌ای بر بدن بانوان مزبور و رفع کشیدگی و چروک پوست آنها دارد‌[۸].

جشن قهوه

مراسم موسوم به جشن قهوه، یکی از سنت‌های عمومی تمام قبایل اتیوپی است که هرچند در هر قبیله با سبک و سیاقی خاص انجام می‌پذیرد ولی معمولا در اکثر قبایل این کشور به یک شکل صورت می‌گیرد. در ابتدای جشن فرد یا افرادی که اجرا کننده مراسم محسوب می‌شوند، هیزم یا کنده‌های درخت را جمع آوری نموده و آتش کوچکی برمی‌افروزند و همزمان با سوزاندن کندر، دانه‌های سبز قهوه را برشته می‌کنند. پس از برشته شدن دانه‌های قهوه، دانه‌ها را در‌هاونی بزرگ می‌کوبند و به صورت پودر درمی‌آورند. سپس پودر قهوه را در درون ظرف سنتی و سیاه رنگی به نام جبنا (jebena) می‌ریزند و به آن آب می‌افزایند. پس از دم کشیدن قهوه در زمان لازم که معمولا بیش از نیم ساعت به طول می‌انجامد، ظرف را از آتش دور می‌کنند و به میهمانان تعارف می‌نمایند. در جشن قهوه اغلب مقداری جو کاملا پخته شده به نام «کولو» (Kolo) و برخی شیرینی‌های محلی نیز بین مهمانان توزیع می‌گردد. اتیوپیایی‌ها معتقدند قهوه‌ای که بدین گونه دم گردد از طعمی بی‌نظیر برخوردار است. جشن قهوه معمولا با شوخی و خنده حضار همراه است و مهمانان در مدت زمان انتظار برای آماده شدن قهوه حکایاتی خنده آور را برای یکدیگر نقل می‌کنند[۹].

سنت دندان کشی در قبیله "می‌نیت"

یکی از سنت‌های جالب و تا حدودی عجیب در کشور اتیوپی که عمدتا به قبیله بسیار کوچک می‌نیت اختصاص دارد جشن کشیدن دندان موسوم به " کیت " است که هر سال در هنگام برداشت محصول غله این قبیله برگزار می‌گردد. عمل کشیدن دندان از آرواره پایین و توسط چوبی تیز به شکل انبردست انجام می‌شود. تعداد دندان‌هایی که در جریان جشن کیت کشیده می‌شود در زنان و مردان متفاوت است و معمولا چهار دندان زنان و دو دندان مردان از فک پایین بیرون آورده می‌شود.

هرچند کشیدن دندان مردمان قبیله می‌نیت اجباری نیست و افرادی که گوشت بز و گوسفند می‌خورند از این رسم تبعیت نمی‌کنند با این حال کشیدن دندان افراد نوعی تفاخر محسوب می‌گردد و گروهی که از این رسم تبعیت می‌کنند خود را نسبت به سایرین برتر می‌دانند. در عین حال انجام سنت کیت برای دختران تازه بالغ الزامی است و دختران قبیله پس از ورود به سن بلوغ ملزم به تن دادن به این سنت دردناک می‌باشند‌. دختران جوانی که از کشیدن دندان خود امتناع ورزند، اجازه ازدواج و تشکیل خانواده را ندارند و در صورت ازدواج نیز بزرگان قبیله ازدواج آنها را رسمی نمی‌دانند به طوری که شوهران این زنان می‌توانند هر زمان که بخواهند و بدون هرگونه تشریفاتی آنها را طلاق دهند. در مقابل مردانی که با دختران دندان کشیده ازدواج کنند به هیچ عنوان مجاز به طلاق همسر خود نخواهند بود. جشن دندان کشی اعضاء قبیله می‌نیت هر سال پانزده روز به طول می‌انجامد[۱۰].

استفاده از زینت آلات

یکی از سنت‌های جالب زنان قبایل اتیوپی استفاده از انواع زینت آلات و وسایل زینتی همچون گردنبندهای مهره‌ای چند رج، بازوبندهای فلزی شبیه به دستبند و مدل‌های زیبای موی مصنوعی است‌. بانوان قبایل مختلف این کشور همچنین اشیایی نظیر شاخ گاو، عاج فیل، حلزون، چوب، سنگ‌های رنگی، فلزات، صنایع دستی و بافتنی را برای تزیین خود مورد استفاده قرار می‌دهند. این در حالی است که وزن اشیایی که برخی از بانوان به خود آویزان می‌کنند گاه افزون از چند کیلو گرم است.

ایجاد خراش پر روی بدن

از سنت‌های کهن و تا حدودی شگفت انگیز در بین قبایل کوچک و سنتی ساکن در دره ارومو ایجاد برجستگی‌های تزیینی بر روی نقاط مختلف بدن از طریق ایجاد خراش با وسایل تیز است‌. زنان این قبایل برای انجام این نوع تزیینات از تبحر و تخصص والایی برخوردار می‌باشند‌. آنها ابتدا طرح‌هایی بر روی بدن خویش ترسیم می‌کنند و سپس با استفاده از تیغ‌های تیز صورت تراشی یا چوب و ساقه گیاهان خراش‌های عمیقی بر روی پوست ایجاد می‌کنند. این خراش‌ها و شکاف‌های عمیق مدتی بعد گوشت‌هایی اضافه بر روی بدن ایجاد می‌کنند که برای این زنان نوعی تزیین و آرایش به حساب می‌آیند[۱۱].

لب نعلبکی مانند در دختران

یکی از سنت‌های عجیب قبیله مورسی که ریشه در آداب و رسوم کهن این قبیله دارد جای دادن اشیایی شبیه نعلبکی در لب زیرین دختران جوان است که به عنوان نمادی از زیبایی درنظر گرفته می‌شود! بر اساس این سنت دختران پس از ورود به سنین 15-16 سالگی (سن بلوغ) لب پایینی خود را بریده و به وسیله تکه چوبی باز نگه می‌دارند‌. پس از تثبیت شرایط جدید طی روزهای بعد این دختران تکه چوب بزرگ تری را برای ایجاد فاصله بیشتر درمیان شکاف قرار می‌دهند. با گذشت چند ماه دختران مزبور به تدریج بشقاب نعلبکی مانند چوبی کوچکی را جایگزین این تکه چوب‌ها کرده و به مرور بشقاب‌های بزرگتر جایگزین بشقاب‌های قبلی می‌شوند تا لب به‌اندازه کافی کشیده شود. این کار با وجود درد زیاد آنقدر ادامه می‌یابد تا بشقابی به‌اندازه یک نعلبکی معمولی در حفره لب پایین جای گیرد.

همان طور که گفته شد ایجاد فاصله بین گوشت لب پایین و جای دادن شیئی نعلبکی مانند سمبلی از زیبایی برای دختران جوان قبیله مورسی به شمار می‌رود.

دلیل این سنت کاملا مشخص نیست و برخی از افراد این قبیله جلوگیری از فروش این دختران به برده فروشان در قرون گذشته را علت آن می‌دانند‌. عده‌ای نیز، این کار را موجب دور شدن ارواح خبیثه‌ای می‌دانند که از راه دهان وارد بدن این دختران جوان می‌شوند. شاید هم این سنت به عنوان نشانه‌ای از جایگاه اجتماعی این دختران درنظر گرفته شود، به طوری که خواستگاران دخترانی که لب‌های نعلبکی مانند بزرگ تری دارند باید شیربهای بیشتری به پدر دختر هدیه دهند[۱۱].

آراستن بدن

آراستن بدن با رنگ‌های گیاهی و معدنی و تیغ زنی (Scarification) از سنت‌های مردم کارو در دوره اومو به شمار می‌رود. تیغ زدن بر بدن به نحوی که اثر آن باقی بماند در بین مردان این قبیله به عنوان نمادی از شجاعت و دلاوری درنظر گرفته می‌شود چرا که مردان کارو معتقدند تا زمانی که حداقل یک دشمن، اعم از حیوان یا انسان را به قتل نرسانند، حق آراستن بدن خود به این شیوه را ندارند. این سنت آزاردهنده در میان زنان قبیله کارو نیز مرسوم است[۱۱][۱۲].

نیز نگاه کنید به

آداب و رسوم روسیه؛ آداب و رسوم کانادا؛ آداب و رسوم کوبا؛ آداب و رسوم لبنان؛ آداب و رسوم  مصر؛ آداب و رسوم تونس؛ آداب و رسوم افغانستان؛ آداب و رسوم عامیانه ی مردم چین؛ آداب و روسوم جشن سال نو در ژاپن؛ آداب و رسوم سنگال؛ آداب و رسوم آرژانتین؛ آداب و رسوم فرانسه؛ آداب و رسوم زیمبابوه؛ آداب و رسوم اوکراین؛ آداب و رسوم اسپانیا؛ آداب و رسوم اردن؛ آداب و رسوم قطر؛ آداب و رسوم تایلند.

پاورقی

[i] - البته طی دو دهه گذشته و به دلیل هزینه‌های بالای زندگی و مشکلات اقتصادی رسم چندهمسری در بین مسلمانان روستایی نیز تا حدود زیادی رنگ باخته و خانواده‌ها بیشتر به یک زن محدود شده‌است.

کتابشناسی

  1. برگرفته از http://www.Countries and their cultures/Ethiopia/2012
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ برگرفته از http://www.people of Ethiopia.com/2012
  3. برگرفته از http://www.everynation.org/Ethiopia
  4. برگرفته از http://www.nationonline.org/+Ethiopia
  5. Kouba, L.J: Muasher, J (1985). Female circumcision: An overview African studies review 28, 97.
  6. Kouba, L.J: Muasher, J (1985). Female circumcision: An overview African studies review 28, 54.
  7. برگرفته از http://www.everyculture.com/+Ethiopia/Female+Genital+Mutilation
  8. برگرفته از http://www.everyculture.com/+Ethiopia
  9. برگرفته از http://www.epicurean.com/articles/ethiopian-coffee-ceremony.html
  10. برگرفته از http://www.coleimages.com/TribesofEthiopia/Ethiopia
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ برگرفته از http://www.Maps of the world.com/Ethiopia/Society and culture
  12. عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ اتیوپی. تهران: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی (در دست انتشار)، ص 48-60.