عربستان سعودی در یک نگاه

کشور پادشاهی «عربستان سعودی» در منطقه خاورمیانه و در شبه جزیره عربستان واقع شده است. این کشور از شمال غرب با اردن، از شمال و شمال شرق با عراق، از شرق با کویت، قطر، بحرین و امارات متحده عربی، از جنوب شرق با عمان و از جنوب با یمن همسایه است.

جمعیت

عربستان ۲۵,۷۹۵,۹۳۸ نفر جمعیت دارد و پایتخت آن شهر ریاض است.

جغرافیای انسانی عربستان سعودی

جغرافیای انسانی عربستان سعودی بازتابی از پیوندی پیچیده میان جمعیت، فرهنگ، محیط طبیعی و سیاست‌های توسعه‌ای این کشور است. عربستان با وسعتی بیش از دو میلیون کیلومترمربع، یکی از پهناورترین کشورهای منطقه به شمار می‌آید؛ کشوری که تنوع اقلیمی، منابع طبیعی گسترده، و موقعیت ژئوپلیتیکی آن، الگوهای سکونت، مهاجرت، و تعاملات اجتماعی را به طور مستقیم شکل داده‌اند. در دهه‌های اخیر، تحولات جمعیتی، رشد سریع شهرنشینی، و اجرای برنامه‌های بلندمدت توسعه، مسیر اقتصادی کشور را به‌سوی تنوع بیشتر و کاهش وابستگی به منابع نفتی سوق داده‌اند. این دگرگونی‌ها نه‌تنها ساختار اقتصادی را متحول کرده‌اند، بلکه در بازتعریف الگوهای انسانی، فضایی و فرهنگی نیز نقش مؤثری ایفا کرده‌اند. عواملی مانند مهاجرت بین‌المللی، تغییر در نرخ باروری و امید به زندگی، تحول در ساختار سنی جمعیت، و توسعه شهرهای هوشمند، چهره جغرافیای انسانی کشور را به‌گونه‌ای بنیادین دگرگون ساخته‌اند.

ساختار هرم جمعیتی عربستان سعودی

ساختار جمعیتی عربستان سعودی طی دهه‌های اخیر تحولات عمیقی را تجربه کرده و از ویژگی‌های یک جامعه جوان به سمت جمعیتی متعادل‌تر و در آینده سالمندتر حرکت کرده است. در سال 2015، بیش از 60 درصد جمعیت این کشور زیر 30 سال بودند و گروه‌های سنی زیر 15 سال بخش قابل توجهی از هرم جمعیتی را تشکیل می‌دادند. این وضعیت نتیجه نرخ بالای زادوولد، ورود نیروی کار جوان مهاجر و سیاست‌های جمعیتی پیشین بود که بر رشد طبیعی جمعیت تأکید داشتند. تا سال 2025، با کاهش نرخ باروری به حدود 2.4 تولد به ازای هر زن و افزایش امید به زندگی به 76.5 سال، ترکیب سنی جمعیت تغییر کرده است. جمعیت در سن کار (15 تا 64 سال) حدود 67 درصد کل جمعیت را شامل می‌شود که نشان‌دهنده ظرفیت بالای نیروی انسانی برای توسعه اقتصادی است. نسبت وابستگی، یعنی نسبت جمعیت زیر 15 سال و بالای 65 سال به جمعیت فعال، حدود 43 درصد است که فرصت بهره‌برداری از «پنجره جمعیتی» را فراهم می‌کند. با این حال، نشانه‌های اولیه پیری جمعیت مشاهده می‌شود، به‌ویژه با افزایش تدریجی سهم گروه‌های سنی بالای 60 سال.

جمعیت

دیپلماسی عمومی عربستان سعودی